Lockheed Martin, yaklaşık 4 milyon dolara mal olan PAC-3 MSE’ye karşı yeni ACE önleyicisini yarı fiyatından daha ucuza üretmeye hazırlanıyor. İlk üretimin 36 ay içinde başlaması, daralan füze stoklarında maliyet baskısını hafifletebilir.
Lockheed Martin, Patriot hava savunma sisteminde kullanılacak daha düşük maliyetli yeni bir önleyici füze geliştirdiğini açıkladı. PAC-3 Adapted Capability Effector adı verilen ve ACE kısaltmasıyla tanıtılan füzenin ilk üretimine 36 ay içinde geçilmesi hedefleniyor.
Şirket, İngiltere’de düzenlenen Farnborough Havacılık Fuarı’nda yaptığı duyuruda ACE’nin mevcut PAC-3 MSE önleyicilerinin yarısından daha düşük maliyetle üretileceğini bildirdi. ABD ordusunun bütçe belgelerine göre PAC-3 MSE füzelerinin birim maliyeti yaklaşık 4 milyon dolar seviyesinde bulunuyor.
Maliyet 2 milyon doların altına iniyor
Lockheed Martin’in açıkladığı hedef, ACE’nin birim maliyetinin 2 milyon doların altında kalabileceğine işaret ediyor. Kesin satış fiyatı, üretim miktarı ve ilk müşteriler ise henüz açıklanmadı.
Düşük maliyet hedefi, hava savunma sistemlerinin giderek daha ucuz insansız hava araçları ve füzelerle karşı karşıya kalması nedeniyle önem taşıyor. Milyonlarca dolarlık bir önleyicinin daha düşük maliyetli bir tehdide karşı kullanılması, uzun süreli çatışmalarda savunma bütçeleri ve stoklar üzerinde baskı oluşturuyor.
Patriot sisteminin fırlatıcı ve radar tarafında RTX görev alırken, Lockheed Martin PAC-3 ailesindeki önleyici füzeleri üretiyor. ACE, şirketin mevcut Patriot pazarındaki konumunu korumasına ve daha fazla füzenin daha kısa sürede stoklara girmesine yardımcı olabilir.
Maliyet avantajı, yeni füzenin PAC-3 MSE ile aynı görev kapsamına sahip olduğu anlamına gelmiyor. ACE’nin uzun menzilli balistik füzelere karşı performansı ve teknik sınırları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
İlk üretim için 36 ay
Lockheed Martin, ACE’nin ilk üretimini 36 ay içinde başlatmayı planlıyor. Takvimin işlemesi halinde yeni önleyici 2029 yılına kadar üretim aşamasına ulaşabilir.
Şirket, geliştirme ve üretim sürecinde ABD ve Avrupa’daki savunma sanayisi ortaklarıyla çalışacak. Avrupa’nın projeye dahil edilmesi, kıtadaki savunma harcamalarının artması ve hükümetlerin yerel üretim kapasitesini genişletme çabalarıyla örtüşüyor.
Lockheed Martin henüz prototip testlerinin ne zaman başlayacağını, hangi tesislerde üretim yapılacağını ve Avrupa’daki ortakların kimler olacağını açıklamadı. Sipariş alınması için füzenin test, yeterlilik ve askeri kabul süreçlerini tamamlaması gerekecek.
36 aylık hedef, geleneksel savunma projelerindeki uzun geliştirme sürelerine kıyasla hızlı bir takvim anlamına geliyor. Üretim süresinin kısaltılması için tasarımda daha kolay temin edilen parçaların ve sadeleştirilmiş üretim yöntemlerinin kullanılması bekleniyor.
Stok baskısı talebi büyüttü
Patriot sistemlerine yönelik talep, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarıyla hızla arttı. Ukrayna yönetimi, Patriot bataryalarının kentleri balistik füzelere karşı koruduğunu belirterek müttefiklerinden daha fazla sistem ve önleyici talep ediyor.
İran, ABD ve İsrail arasındaki füze saldırıları ile Körfez bölgesindeki gerilim de hava savunma stoklarını zorluyor. Birden fazla bölgede eş zamanlı talep oluşması, Batılı savunma şirketlerinin üretim kapasitesindeki darboğazları görünür hale getirdi.
Hava savunma sistemlerinde yalnızca füze sayısı değil, hedef başına kullanılan önleyici miktarı da stokların ne kadar hızlı azalacağını belirliyor. Bazı tehditlere karşı aynı anda birden fazla önleyicinin ateşlenmesi gerekebiliyor.
ACE’nin daha düşük maliyetle ve daha yüksek sayıda üretilebilmesi, PAC-3 MSE gibi daha pahalı önleyicilerin daha karmaşık tehditler için ayrılmasına imkan sağlayabilir. Ancak görev paylaşımının nasıl yapılacağı teknik testlerin sonuçlarına bağlı olacak.
Yıllık kapasite 2 bine çıkacak
Lockheed Martin, ACE projesinden bağımsız olarak PAC-3 MSE üretim kapasitesini de artırıyor. Şirket, ABD yönetimiyle yaptığı yedi yıllık anlaşma kapsamında yıllık kapasiteyi yaklaşık 600 füzeden 2 bin füzeye çıkarmayı planlıyor.
Lockheed Martin 2025 yılında 620 PAC-3 MSE teslim etti. Teslimat sayısı bir önceki yıla göre yüzde 20’den fazla artarken, şirket son iki yılda üretim kapasitesini yüzde 60’ın üzerinde büyüttü.
ABD ordusu Eylül 2025’te Lockheed Martin’e 1.970 PAC-3 MSE ve ilgili donanımlar için 9,8 milyar dolarlık sözleşme verdi. Sözleşme, Patriot önleyicileri için bugüne kadar verilen en büyük sipariş oldu.
Lockheed Martin, ABD’nin yanı sıra aralarında İsveç, Katar, Japonya ve Polonya’nın da bulunduğu 16 ülkeye PAC-3 tedarik ediyor. Üretimin 2 bin adede çıkarılması, mevcut siparişlerin teslim süresini kısaltmayı ve yeni taleplere alan açmayı amaçlıyor.
Savunmada fiyat rekabeti büyüyor
Düşük maliyetli ACE projesi, geleneksel savunma şirketlerinin teknoloji girişimlerinden gelen rekabete verdiği yanıt olarak da görülüyor. Yeni girişimler, daha ucuz, modüler ve büyük sayılarda üretilebilen silah sistemleriyle savunma ihalelerinde pay arıyor.
Lockheed Martin gibi büyük şirketler ise denenmiş sistemlerle uyumluluk, küresel bakım ağı ve mevcut askeri altyapıya entegrasyon avantajına sahip. ACE’nin Patriot sistemine eklenmesi, yeni bir hava savunma mimarisi kurulmasına gerek kalmadan daha düşük maliyetli bir seçenek sunabilir.
Avrupa ülkeleri bir yandan Patriot gibi ABD yapımı sistemlere yönelik siparişleri artırırken diğer yandan Amerikan tedarikçilerine bağımlılığı azaltmak istiyor. Lockheed Martin’in Avrupalı ortaklarla üretim planlaması, bu iki eğilim arasında yeni bir iş modeli oluşturabilir.
Yatırımcılar ve savunma sektörü açısından ilk önemli eşikler prototip testleri, açıklanacak birim maliyet, üretim ortakları ve ilk siparişler olacak. Lockheed Martin’in 36 aylık takvime uyup uymadığı, ACE’nin düşük maliyet hedefinin gerçek üretim koşullarında korunup korunamayacağını gösterecek.
